D-Day Hel – to wydarzenie powstałe na bazie fantastycznej inscenizacji bojowego desantu na Hel z udziałem pasjonatów historycznych rekonstrukcji wojskowych.
Miasto Hel ze swoimi imponującymi, odrestaurowanymi obiektami militarnymi z okresu ostatniej wojny oraz plażą świetnie nadaje się na rekonstrukcję tego wydarzenia historycznego. Inscenizacje, przygotowane z udziałem m.in pirotechników, często przypominają fragmenty filmów wojennych. W dzisiejszych realiach mogą one jednak u niektórych osób wywołać nieprzyjemne reakcje – co trzeba mieć na względzie szczególnie w odniesieniu do dzieci.
PROGRAM
- Poniedziałek, 25.08.2025
12:00 – 14:00 – „Strefa żywej historii D-Day Hel” – ul. Kuracyjna
15:00 – Ceremonia podniesienia flag – oficjalne rozpoczęcie D-Day Hel 2025 – plaża na Cyplu Helskim
17:00 – Parada D-Day Hel – ul. Wiejska
21:00 – Kino D-Day Hel – scena przy Bulwarze Nadmorskim - Wtorek, 26.08.2025
12:00 – 14:00 – „Strefa żywej historii D-Day Hel” – ul. Kuracyjna
15:00 – „Spotkanie z misiem Wojtkiem – żołnierzem 2 Korpusu” – scena przy Bulwarze Nadmorskim
17:00 – Warsztaty historyczne „Przebudzenie olbrzyma – przemysł motoryzacyjny USA w przededniu D-Day” – scena przy Bulwarze Nadmorskim
20:00 – „Korzenie D-Day – dwie plaże chwały” – pokaz VR – scena przy Bulwarze Nadmorskim - Środa, 27.08.2025
12:00 – 14:00 – „Strefa żywej historii D-Day Hel” – ul. Kuracyjna
14:00 – Spektakl „Obrońcy Wału Atlantyckiego” – prezentacja pojazdów używanych przez wojska niemieckie na froncie zachodnim – dr Bartosz Gondek (Instytut Strat Wojennych) – Port Wojenny
17:00 – Parada D-Day Hel – ul. Wiejska
19:00 – Prelekcja „Operacja Overlord – polscy piloci w walce o wolną Europę” – scena przy Bulwarze Nadmorskim
21:30 – Inscenizacja nocna „Półwysep ’39” – dr Bartosz Gondek i dr hab. Damian Markowski (Instytut Strat Wojennych) – Bulwar Nadmorski, przed Muzeum Rybołówstwa - Czwartek, 28.08.2025
12:00 – 14:00 – „Strefa żywej historii D-Day Hel” – ul. Kuracyjna
14:00 – Spektakl „Od Monte Cassino do Wilhelmshaven” – prezentacja pojazdów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie – dr Bartosz Gondek (Instytut Strat Wojennych) – Port Wojenny
16:00 – Prelekcja „Czym jest strata wojenna. Sposoby liczenia strat.” – dr Tomasz Luterek (Instytut Strat Wojennych) – scena przy Bulwarze Nadmorskim
17:00 – Prelekcja „Sowieci na Pomorzu. Wyzwolenie czy zniewolenie?” – dr Daniel Czerwiński (Instytut Strat Wojennych) – scena przy Bulwarze Nadmorskim
18:00 – Pokaz mody lat 40. – scena przy Bulwarze Nadmorskim
19:00 – Prelekcja „Operacja Albany i Boston – amerykańscy spadochroniarze w Normandii” – scena przy Bulwarze Nadmorskim
21:30 – Inscenizacja nocna „W mroku D-Day” – dr Daniel Czerwiński i dr hab. Damian Markowski (Instytut Strat Wojennych) – Bulwar Nadmorski, przed Muzeum Rybołówstwa - Piątek, 29.08.2025
12:00 – 14:00 – „Strefa żywej historii D-Day Hel” – ul. Kuracyjna
14:00 – Inscenizacja „Orły pod Falaise” – dr Bartosz Gondek oraz dr hab. Damian Markowski (Instytut Strat Wojennych) – Muzeum Obrony Wybrzeża, stanowisko B-3 „CAESAR”
16:00 – Prelekcja „Z Syberii pod Monte Cassino i z powrotem. „Andersowcy”. Zapomniana druga epopeja bohaterów 2 Korpusu.” – dr hab. Damian Markowski (Instytut Strat Wojennych) – scena przy Bulwarze Nadmorskim
17:00 – Prelekcja „Pamięć w Przedmiotach Zaklęta – rzecz o współczesnych stratach tożsamościowych” – dr Bartosz Gondek (Instytut Strat Wojennych) – scena przy Bulwarze Nadmorskim
18:00 – „Liberty Convoy” – Parada D-Day Hel – ul. Wiejska
20:00 – Konkurs mody i fryzur lat 40. – scena przy Bulwarze Nadmorskim - Sobota, 30.08.2025
12:00 – 14:00 – „Strefa żywej historii D-Day Hel” – ul. Kuracyjna
14:00 – Inscenizacja główna „Lądowanie na plaży” – dr Bartosz Gondek oraz dr hab. Damian Markowski (Instytut Strat Wojennych)- plaża na Cyplu Helskim
15:30 – Ceremonia opuszczenia flag – oficjalne zakończenie D-Day Hel 2025 – plaża na Cyplu Helskim
18:00 – Parada zwycięzców D-Day Hel – ul. Wiejska
19:30 – Pokaz mody lat 40. – scena przy Bulwarze Nadmorskim
Niedziela, 31.08.2025
14:00 – Msza święta polowa – ul. Kuracyjna
- Desant na Hel nawiązuje do największej w historii pod względem użytych sił i środków operacji desantowej podczas II wojny światowej, mającej na celu otwarcie tzw. drugiego frontu w zachodniej Europie. Operacja Neptun rozpoczęła się 6 czerwca 1944 pod dowództwem gen. Eisenhowera, a trzon sił inwazyjnych stanowiły wojska amerykańskie, brytyjskie i kanadyjskie. Udział wzięli również żołnierze 1. Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka. Warto także wspomnieć o znaczącym wkładzie w zmylenie przeciwnika, polskiego oficera i szpiega – Romana Czerniawskiego – w ramach towarzyszącej desantowi operacji Fortitude.
Fascynująca historia D-Day została dokumentalistycznie zobrazowana w książce (1960) Corneliusa Rayana oraz widowiskowo w filmie (1962) – The Longest Day.
Starannie przemyślane, wielomiesięczne zabiegi obu stron usiłujących osiągnąć swój cel (alianci – zdobyć/ Niemcy – obronić się) sprawiły, że wynik starcia w Normandii był przez wiele godzin niepewny. Obie strony bywały często zaskakiwane okolicznościami i ruchami przeciwnika.
Warto też wspomnieć, że tego dnia największe straty ponieśli… Francuzi, wskutekj zbombardowania ludności cywilnej mieszkającej w pobliżu strategicznych celów.
Lądowanie w Normandii, dzień rozpoczęcia operacji został nazwany przez aliantów D-Day, czyli Dzień D (zgodnie z definicją Słownika Wojskowego Departamentu Obrony USA termin ten oznaczał nienazwany dzień, w którym rozpoczyna się lub ma się rozpocząć dana operacja). D-Day Hel jest pomyślany jako parada żywej historii, w której zgromadzona publiczność podziwia z bliska na ulicach Helu uczestników imprezy w mundurach historycznych, prawdziwe pojazdy wojskowe z tamtych lat oraz obserwuje je w trakcie widowisk ukazujących epizody bitewne. Są one odtwarzane w trakcie dynamicznych inscenizacji w plenerze (obiekty militarne, fortyfikacje, plaża) z użyciem profesjonalnej pirotechniki, dźwięku i światła. Każdy może zobaczyć nie tylko przechadzających się po mieście Helu, żołnierzy walczących wówczas armii (Hel przypomina wówczas małe, francuskie miasteczko w Normandii z 1944 r.), ale także zobaczyć to wszystko w akcji.
- D-Day Hel to jedyna rekonstrukcja w Polsce, która odbywa się na plaży. Każdego dnia na helskich ulicach, plaży oraz w wielu miejscach miasta przedstawiane są inscenizacje, potyczki batalistyczne oraz dioramy.
Wydarzenia ” militarne” – widowiska, parady pojazdów, maszerujący żołnierze żywcem wyjęci ze zdjęć, to nie wszystko, całej imprezie towarzyszą występy artystyczne różnych zespołów muzycznych. Wspomniane dioramy edukacyjne powstają przy udziale łącznie ponad 400 rekonstruktorów i 200 wolontariuszy. Mają oni do dyspozycji 6 tirów sprzętu, 60 pojazdów wojskowych, w tym słynny czołg Sherman.
Desant na Hel, obok swoich walorów rozrywkowych i widowiskowych,dostarcza spory kawałek edukacji dotyczącej wydarzeń sprzed 80 lat. Stanowi również zdobywającą coraz większą popularność, metodę pokazywania historii „na żywo”. Działania te mają na celu przyciągnięcie turystów, którzy w okresie letnim mogą nie tylko wypoczywać, ale z całą rodziną uczestniczyć w przedsięwzięciu, które ma swój element edukacyjny.
Wśród atrakcji dla przybyłych widzów jest także możliwość nabycia „Certyfikatu uczestnictwa” obchodów D-Day Hel, jak również gazety stylizowanej na okres wojenny. Przygotowane są loterie oraz licytacje, z których zysk zostanie przekazany na szczytny cel – Helskie fokarium znajdujące się w Stacji Morskiej Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego w Helu.
Ciekawostka – corocznym elementem tradycji D-Day Hel jest wjazd Jeepa Willysa do wnętrza restauracji Kutter – ostatniego dnia inscenizacji. Restauracja jest stałym partenerem każdej edycji D-Day Hel. Jej obsługa tworzy wspaniałą atmosferę, m.in dzięki stylizowanym ubiorom.
Pokaz i konkurs mody lat 40-tych – to stały już punkt programu helskiej inscenizacji. Organizatorzy zapraszają do wzięcia udziału w tym wydarzeniu 🙂
